Pictogenda, een handige, overzichtelijke agenda voor jongeren met autisme!

Pictogenda
Mijn naam is Jonneke Koekhoven en ik werk al 13 jaar met kinderen en jongeren met autisme. Via mijn bedrijf KOEKIE (www.symptomen-autisme.nl) bied ik individuele begeleiding en geef ik online adviezen en cursussen aan ouders. Ik vind nieuwe producten die kinderen met autisme kunnen ondersteunen altijd erg interessant en ik probeer ze graag uit tijdens mijn begeleiding. In dit blog zal ik mijn ervaring beschrijven, mijn mening en tips geven over de Pictogenda!

Tegen het einde van het jaar gaat iedereen weer opzoek naar een leuke, handige, mooie agenda voor het nieuwe jaar. Ook voor kinderen en jongeren met autisme kan het heel fijn zijn om te (leren) werken met een agenda, maar toch zijn de meeste ‘gewone’ agenda’s niet handig of overzichtelijk genoeg. Tijdens mijn werk kwam ik in aanraking met de Pictogenda en ik wil jullie er graag het een en ander over vertellen! Ik ben enthousiast!

Wat is de Pictogenda en hoe ziet de Pictogenda eruit?

De Pictogenda is een agenda die is ontworpen voor kinderen met autisme of ADHD, mensen met spraak-taal problematiek, beelddenkers en voor jonge kinderen die nog niet kunnen lezen en schrijven.

Via de Autishop heb ik de Pictogenda opgestuurd gekregen. Hij werd in een goede, stevige doos verstuurd en zat mooi beschermd ingepakt. De agenda is een ringband met een stevige kaft die je dicht kunt klikken. Op de voorkant zit een klein mapje met een kaartje waar je de naam van de eigenaar op kunt schrijven. Er staat geen jaartal op de kaft. Handig, want dan kun je de kaft ook meerdere jaren gebruiken! Je kunt namelijk ook alleen de inhoud van de agenda bestellen en de kaft hergebruiken. In de Pictogenda zit een klein boekje met handige tips voor het gebruik!

De Pictogenda bestaat uit twee delen. Het eerste gedeelte: Net als een ‘gewone’ agenda bevat de Pictogenda een eerste pagina voor gegevens, een overzichtskalender van het hele jaar, een adressen gedeelte en ruimte voor notities. Alle woorden worden ondersteund met pictogrammen! Dat maakt het zo gebruiksvriendelijk voor kinderen en volwassenen die baat hebben bij visuele ondersteuning! Voor de eerste maand (januari) begint, zijn er een aantal pagina’s waarin je een ‘algemeen rooster’ kunt vastleggen. Per twee bladzijdes is er daarna een weekoverzicht, waarbij iedere dag een eigen kleurtje, een eigen pictogram en een indeling van ochtend/middag/avond heeft. Onder iedere dag staat een vierkant vakje die kan worden aangekruist als de dag voorbij is. Achterin de agenda is er ruimte voor extra aantekeningen.

Het tweede gedeelte van de Pictogenda bevat de pictostickers die gebruikt kunnen worden om de agenda in te vullen. De stickers zijn opgedeeld in 9 thema’s:

1. Werk, dagbesteding en school
2. Sport en vrijetijdsbesteding
3. Gebeurtenissen, personen en vervoer
4. Eten en drinken, koken en bakken
5. Het huis, huisdieren en het weer
6. Verzorging en gezondheid
7. Pictogenda
8. Emoticons
9. Complimentenstickers

Pictogenda weekoverzicht

Het zijn veel stickers, maar niet genoeg om een heel jaar mee door te komen, tenzij je zelf af en toe ook iets tekent of schrijft. Gelukkig zijn de picto’s wel apart bij te bestellen en kun je via een website ook zelf de picto’s die je nodig hebt uitprinten op lege stickervellen. Je kunt zelfs foto’s van mensen in picto-vorm bestellen. Na de pictovellen zijn er nog een aantal bladzijdes met lege lijntjes, en een aantal witte bladzijdes. Altijd handig voor eigen aantekeningen en eigen tekeningen. Er zit een mapje als afsluiter en de agenda heeft ook een leeslint/bladwijzer om snel bij de juiste dag uit te komen als je de Pictogenda openmaakt.

Waarom is deze agenda handig voor jongeren met autisme?

  • De picto’s! De picto’s, waarmee alle woorden die in de agenda voorkomen ondersteund worden en die gebruikt worden voor de dagindeling, zijn heel duidelijk getekend. Veel kinderen met autisme hebben veel baat bij visuele ondersteuning om afspraken en dagritmes beter te onthouden en uit te voeren.
  • Voorspelbaarheid! In één oogopslag heb je een overzicht over de week. Dat is fijn voor de kinderen die graag willen weten wat er de komende week allemaal gaat gebeuren. Er zijn ook kinderen die daar juist van in de war raken, maar daarvoor zijn de witte pagina’s achterin de agenda zo fijn! Als je een witte pagina tussen de week klikt, kun je een aantal dagen afschermen. 
  • Bevordert zelfstandigheid! Doordat de kinderen structuur en overzicht hebben en meehelpen aan de planning, zal het steeds beter lukken om zelf aan taken en afspraken te denken. Bijvoorbeeld denken aan innemen van medicatie, tandenpoetsen, een klusje in huis etc. 
  • Ontwikkeling tijdsbesef, planning en organisatie! Voor kinderen met autisme kan het soms lastig zijn om zelf te plannen en organiseren en daarbij de tijd juist in te schatten. Door te werken met een agenda waar de structuur en de planning heel duidelijk zijn, wordt de ontwikkeling van de executieve functies planning, organisatie en volgehouden aandacht gestimuleerd. 
  • Regie, controle en rust! In een agenda waarin veel geschreven wordt, verlies je al snel het overzicht. Bovendien kunnen veel (jonge) kinderen met autisme moeite hebben met lezen en schrijven. De picto’s en de ruimte om de dag visueel te maken geeft de kinderen het idee dat ze zelf de controle en inbreng hebben over de week en dat geeft vaak veel rust.

Herken jij de volgende situaties? Dan raad ik de Pictogenda zeker aan!

  • Jouw kind stelt veel vragen over de dag/week: “Wat gaan we doen?”, “Wanneer is het weekend?”, “Wat moet ik na het eten doen?” etc. 
  • Jouw kind vergeet vaak afspraken of taken. Bijv.: Je spreekt met elkaar af dat jouw kind iedere avond zijn bord zelf in de keuken zet, maar steeds vergeet hij het. 
  • Jouw kind krijgt steeds meer afspraken en een ‘eigen’ leven en je wilt graag dat hij/zij zich meer verantwoordelijk gaat voelen voor het nakomen van deze afspraken.
  • Je wilt jouw kind van jongs af aan graag leren omgaan met tijd zodat de executieve functies van planning en organisatie van jongs af aan gestimuleerd worden.
  • Jouw kind komt in de puberteit, gaat binnenkort naar de middelbare school waardoor er veel meer zelfstandigheid gevraagd wordt. 
  • Op school wordt er gezocht naar een fijne, overzichtelijke agenda voor jouw kind waarin taken en afspraken gepland kunnen worden.

Tips voor het gebruik van de agenda!

1. Het is een jaaragenda, dus het beste kun je de agenda aanschaffen vóór januari. Nog beter, voor de feestdagen, want tijdens de feestdagen heb je het al druk genoeg met anderen dingen!
2. Neem de tijd om de agenda goed te bestuderen voordat je hem gaat gebruiken. Bedenk alvast welke picto’s je waarschijnlijk vaak gaat gebruiken zodat je die eventueel extra kunt aanschaffen of uitprinten.
3. Introduceer de agenda aan jouw kind op een positieve manier en op een rustig moment. Kijk samen naar alle mogelijkheden en bespreek waar de agenda goed voor is.
4. Wees creatief! De agenda is zo opgebouwd dat er veel ruimte is om zelf te tekenen, schrijven, plakken. Maak hier gebruik van! 
5. Plan een vast moment van de week om de agenda in te vullen en de week eventueel te evalueren. Je kunt dit moment vastleggen in de agenda!
6. Zorg ervoor dat iedereen om het kind heen weet dat hij/zij gebruik maakt van de agenda. De agenda kan natuurlijk overal mee naartoe. (Als dat te zwaar is, kun je uiteraard lege bladzijdes uit de agenda halen!) School, begeleiding, sport etc.!
7. De emotiestickers en complimentenstickers zijn handig om te gebruiken bij het evalueren van een week of dag. Je kunt iedere dag samen afsluiten door het aankruisvakje aan te vinken, de dag door te strepen of een sticker te plakken.
8. Hou het leuk door het kind zelf zoveel mogelijk te laten (mee)bepalen wanneer er gebruik wordt gemaakt van de Pictogenda en hoe. Maak hier samen afspraken over.


KOEKIE’s mening

Pictogenda

Ik ben erg enthousiast over de agenda omdat ik tijdens mijn werk gezien heb hoe de Pictogenda kinderen rust en overzicht geeft. Daarnaast vind ik het leuk om te zien dat er zoveel ruimte is voor eigen inbreng! Als ik de agenda zie, krijg ik zin om er mee te werken. De kosten van de agenda vind ik zeker niet te hoog voor wat je krijgt. Er is goed nagedacht over het design en over de inhoud. Het is wel even wat extra werk en wat extra kosten om meer picto’s te krijgen, maar als je creatief bent met zelf een tekening maken of picto’s online bestellen is dat zeker de moeite waard.

Uiteraard is de agenda ook fijn voor volwassenen die baat hebben bij visuele ondersteuning en voor begeleiders die in hun werk te maken hebben met kinderen en volwassenen met autisme, ADHD, spraak-taal achterstand of een verstandelijke beperking.

Veel planplezier met de Pictogenda!

Klik hier om naar de Pictogenda te gaan